Gazze’de sivillerin kitlesel olarak hedef alındığı soykırım, Venezuela Devlet Başkanı'nın kaçırılarak hapsedilmesi, Ukrayna topraklarının %20'sinin Rusya tarafından işgal edilmesi ve son olarak ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gayrimeşru saldırıları, uluslararası hukukun iflas ettiğinin apaçık göstergesi niteliğindedir.

Uluslararası hukukun temel ilkesi; güçlü olanın değil, haklı olanın korunmasıdır. Ancak bugün yaşananlara bakıldığında tam tersi bir tabloyla karşı karşıyayız. Güçlü olanın haklı sayıldığı bir dünya düzeni.

Gazze'de sivillerin kitlesel şekilde hedef alınmasının yanı sıra İsrail'in açlığı savaş yöntemi olarak kullanmasına rağmen Birleşmiş Milletler'de İsrail'e karşı hiçbir yaptırım kararı alınamadı. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında "insanlığa karşı suç işlemeleri ve savaş suçlusu oldukları" gerekçesiyle 21 Kasım 2024'te aldığı "yakalama kararı" ise aradan geçen onca zamana rağmen uygulanma imkânı bulamadı.

Tarihler 3 Ocak 2026'yı gösterdiğinde dünya genelinde şok etkisi yaratan bir operasyon haberi alındı. Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores, ABD tarafından askerî bir operasyonla kaçırılmıştı. Bir devletin başka bir ülkenin görevdeki liderini askerî operasyonla alması uluslararası hukuk açısından çok ciddi bir egemenlik ihlali olarak görülmesine ve emsal oluşturma potansiyeli taşımasına rağmen ABD'nin gayrimeşru operasyonuna karşı kayda değer bir tepki gösterilemedi.

Ukrayna topraklarının beşte birinin işgaline neden olan Rus işgalinin başlamasının üzerinden dört yıl geçti. ABD ve Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya askerî malzeme desteği ve Rusya'ya ekonomik yaptırımlar uygulanmasının dışında Ukrayna halkının Rus devine karşı yalnız bırakıldığını söylemek yanlış olmasa gerek.

Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın 2. maddesi, bir devletin başka bir devlete karşı askerî saldırı düzenlemesini yasaklamaktadır. Bu hususun iki istisnası bulunmaktadır: Meşru müdafaa ve BM Güvenlik Konseyi kararı.

BM Güvenlik Konseyi'nde İran'a karşı alınmış bir askerî müdahale kararı bulunmamasına ve İran'ın da herhangi bir ülkeye karşı saldırı içinde olmamasına rağmen ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları tam anlamıyla gayrimeşru niteliktedir.

ABD'nin İran'ın nükleer silah geliştirerek bölgesel ve küresel güvenliği tehdit ettiği gerekçesiyle yaptığı "önleyici saldırı" savunmasının da hiçbir geçerliliği bulunmamaktadır. Nihayetinde atom bombasını kullanan tek ülke olarak insanlığa karşı en büyük suçu işleme sabıkasına sahip ABD'nin öncelikli olarak ortağı İsrail'in hangi hakla nükleer silaha sahip olduğunu dünya kamuoyuna izah etmesi gerekmez mi?

Velhasıl ABD, Çin ve Rusya gibi görece büyük devletler "tehdit var" diyerek istedikleri ülkeye saldırı düzenlemeye başlarsa, artık hiçbir devletin güvenliğinden söz edilemez. Bu noktada uluslararası düzen, hukuk düzeni olmaktan çıkar ve güçlü olanın kuralları belirlediği bir haydut düzenine dönüşür.

Bugün mesele yalnızca Gazze, Caracas, Kiev ya da Tahran gibi görünse de dünya, kuralsız gücün normalleştiği bir düzene doğru evrilmektedir. Yaşanan bu değişimin bedelini sadece yıkılan şehirler ve ölen mazlumlar ödemeyecektir; çöken uluslararası hukuk normları, pahalanan ekonomik hayat, kitleselleşen göçler, kırılan ticaret yolları ve nihayetinde herkes için daha güvensiz bir dünya olacaktır. Bugün hukuk uygulanmazsa, yarın hiçbir sınırın, hiçbir egemenliğin ve hiçbir sivilin güvencesi kalmaz.

"Hukukun sustuğu yerde, haydutların hukuku konuşur."