PİYASALAR

  • BIST 1005.0461.38%
  • ALTIN1076.1041.55%
  • DOLAR18.6290.01%
  • EURO19.5740.81%
  • STERLİN22.8731.67%
  1. HABERLER

  2. SİYASET

  3. EYT'de kapsam genişliyor: Tarım arazisi olanlar emekli olabilecek
EYT'de kapsam genişliyor: Tarım arazisi olanlar emekli olabilecek

EYT'de kapsam genişliyor: Tarım arazisi olanlar emekli olabilecek

Türkiye'de hiç sigorta girişi olmayıp 25-30 yıldır yurtdışında yaşayanlar, borçlanma ve hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilecek. SGK girişi olmayıp adına tarım arazisi olan ve TMO'ya ürün satanlar da yararlanacak.

A+A-

Emeklilikte yaşa takılanların heyecanla beklediği yasal düzenleme için geri sayım başlarken, İş Kanunu'nda yer alan bazı önemli ayrıntılar da emeklilik kapısı açacak. Yasanın yeni yılda yürürlüğe girmesiyle birlikte başvurular başlayacak. EYT kapsamında emekli olanlar normal emeklilere göre daha az aylık almayacak. EYT yasasından yararlanma konusunda kamu ve özel sektör ayırımı söz konusu olmayacak.

BORÇLANMA VE HİZMET KAZANMA İLE EYT KAPSAMINA GİRECEKLER

Türkiye'de hiç sigorta girişi olmayıp 25-30 yıldır yurt dışında yaşayanlar borçlanma ve hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilecek. SGK girişi olmayıp adına tarım arazisi olanlar da yararlanabilecek. Fındık, çay, tütün ekip Toprak Mahsulleri Ofisi'nde satanlar için 1994 yılına kadar yapılan Bağ-Kur primi kesintileri Bağ-Kur'dan alınarak sigorta girişini 28 yıl geriye çekmek mümkün olabilecek.

Kadınların doğum borçlanması yapabilmesi için sigortalı işe başladığı tarihten sonra doğum yapması gerekiyor. Ancak çıraklık ile işe girilen tarih arasında yapılan doğumlar için de borçlanma imkanı bulunuyor. Örneğin 2001 yılında işe başlayan bir anne 1998 yılında çıraklık yaptıktan sonra doğum yaptıysa bu dönemi borçlanarak EYT'den yararlanabilir.

Emeklilik planı yapanlar için bazı kritik soruların yanıtları şöyle:

1- EYT kapsamında emekli olursam normal emekliden daha az mı aylık alacağım?

Normal emeklilere göre daha az aylık alınması söz konusu değil. İster normal emekli olun ister EYT kapsamında, aylık bağlama hesaplaması standart olacak. Prim gün sayısı düşük olan ile fazla olan arasında tabii ki gelir farkı olacak. Örneğin, 5000 prim günüyle emekli olana göre 9 bin prim günüyle emekli olan daha yüksek alacak. SSK'da 2000 öncesi en düşük aylık 4 bin 678 lira olup bu tarihten sonra 3500 lira alanlar da var. En düşük aylıktaki taban EYT'liler için de geçerli olacak.

2- EYT'de kamu özel ayırımı söz konusu olacak mı?

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan kadınlarda 20 hizmet yılı ve en az 5.000 prim günü, erkeklerde 25 hizmet yılı ve en az 5.000 gün prim gününü dolduranlar emekli olabilecek. EYT'li olmak için kamu ya da özel sektör ayırımı söz konusu olmayacak. Şartları taşıyanların yüzde 87'si özel sektörde bulunuyor. Kamu çalışanları da eksik günler için borçlanabilecek. 2008 öncesi yasa kapsamında memurda borçlanma tutarları kademe ve göstergeye göre değişiyor. Bağ-Kur'da borca bağlı olarak silinen günler de satın alınarak emeklilik için kullanılabilecek.

3-Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı da yasal düzenlemeden yararlanabilecek mi?

Türkiye'de hiçbir sigorta girişi olmayan 25-30 yıldır yurt dışında çalışan Türk vatandaşı borçlanma ile hizmet kazanıp EYT ile emekli olabilir. Eylül 1999 öncesinde Türkiye'de sigorta girişi olup ve Avrupa'da yaşayan 200 bine yakın Türk vatandaşı bulunuyor. Örneğin işe 1995 yılında Türkiye'de başlayıp 3 yıllık primi olan bir kişi o tarihten sonra Almanya'da çalışmış. EYT düzenlemesindeki şartlara sahipse Ocak 2023'te emekli olmaya hak kazanacak.

4- Çiftçi Bağ-Kur primimi 2000 yılında yatırmaya başladım. Öncesinde Toprak Mahsulleri Ofisi'nce yapılan prim kesintileri sigorta başlangıcımı öne çeker mi?

Toprak Mahsulleri Ofisi'nce üreticiden satın alınan ürün bedelleri üzerinden 1 Nisan 1994 tarihinden itibaren yüzde 1 oranında Bağ-Kur primi kesilerek yasal süresi içinde ilgili Bağ-Kur il müdürlüğü hesaplarına yatırıldı. Bu tarihte sigorta girişi olmayan, adına tarım arazisi olup tütün, fındık, çay gibi ürünlerini Ofis'e satanlar için kesilen bu primleri almak mümkün. Böylece emeklilik başlangıcı 28 yıl önce çekilecektir.

5- Doğum borçlanması işe başlangıç tarihi öne çekilebilir mi?

İşe başlanılan tarihten sonra gerçekleşen doğumlar borçlanılabilir, ancak bu sigorta başlangıcını öne çekmez. Yine de istisnai bir durum bulunuyor. Çıraklık, staj ile işe girilen tarih arasında doğum yapıldıysa bu süreyi borçlanarak başlangıç tarihini öne çekmek mümkün. Staj başlangıç tarihi emeklilik primi ve yaş hesabında dikkate alınmıyor ama kadın sigortalılar staj sonrası doğumlarını borçlanabiliyor. Böylece, stajdan sonra doğum yapan kadınların sigortalılık süresini geri çekmesi mümkün hale geliyor.

6- EYT kapsamında emekli olup yeniden çalışmak isteyenler ne yapacak?

Emekli olup SSK'lı çalışmaya devam etmek isteyenler için 1 Ekim 2008 tarihli yasal düzenleme geçerli olacak. Bu tarihten önce işe başlayan veya emekli olanlar SSK'lı devam etmek için ya emekli aylığını kestirecek ya da sosyal güvenlik destek primine tabi çalışacak.

Yeniden aynı işyerinde çalışan için yeni bir çalışma dönemi başlar. Emekli olduğu tarihte kıdemi ödendiği için sıfırlanmış kabul edilir. Ancak kıdemini almadan emekli olup çalışmaya devam edenler ayrılırken tazminat alabilir. İş Kanunu'na göre yaşlılık aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

KAYNAK: SABAH - HAZAL ATEŞ

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.